Международный государственный экологический институт имени А. Д. Сахарова Белорусского государственного университета

Довгулевич Наталья Николаевна

Ученая степень и звание: кандидат филологических наук, доцент.
Адрес: г. Минск, ул. Ботаническая, 15, каб., 208,210
Тел.: +375 17 399-91-41
E-mail: kfl@iseu.by

SPIN-код РИНЦ (SCIENCE INDEX): 6621-2450
ORCID iD:0000-0003-0945-0318
 
Учебная работа

Преподает дисциплину «Белорусский язык (профессиональная лексика)».

Научные интересы

Неология и неография белорусского языка.

Основные результаты
Автор словарей «Слоўнік новых слоў», «Руска-беларускі тлумачальны слоўнік новых слоў і новых значэнняў слоў» (в соавторстве с Уласевич В.И.).

Внедрила словари «Слоўнік новых слоў», «Руска-беларускі тлумачальны слоўнік новых слоў і новых значэнняў слоў» в образовательный процесс высших учебных заведений Республики Беларусь (10 актов внедрения).

Карьера

2002–2007 гг. – младший научный сотрудник, научный сотрудник, старший научный сотрудник Института языкознания им. Якуба Коласа НАН Беларуси.
2007–2010 гг. – ученый секретарь учреждения образования «Белорусская государственная академия искусств».
2010–2014 гг. – начальник научно-исследовательского отдела учреждения образования «Белорусская государственная академия искусств».
С 2014 гг. – заведующий кафедрой лингвистических дисциплин и межкультурных коммуникаций учреждения образования «Международный государственный экологический институт им. А. Д. Сахарова» Белорусского государственного университета.

Учителя и ученики
Заслуженный деятель науки Республики Беларусь академик А.И. Подлужный (1935-2005).

Список публикаций »

№ п.п

Назва

Выдавецтва, часопіс (назва, нумар, год) ці нумар аўтарскага пасведчання

Прозвішча сааўтара

1.

Фанетычная адаптацыя зычных адносна палаталізацыі ў запазычаннях з англійскай мовы

Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Сер. гуман. навук. 2001. № 4. С. 100– 107.

 

2.

Фанетычная адаптацыя англіцызмаў з зычнымі, проціпастаўленымі па напружанасці – ненапружанасці

Беларуская лінгвістыка. 2002.  Вып. 52. С. 78–87.

 

3.

Уплыў моў-пасрэднікаў на адпатацыю англійскіх запазычанняў у беларускай мове 

Рэспубліканскія Купалаўскія чытанні: Матэрыялы навук. канф. Гродна, 2002. С. 340-345.

 

4.

Праблемы фанетычнай адаптацыі і графічнай перадачы англіцызмаў 

Культура мовы і грамадства: Матэрыялы Міжнар. навук.-практ. канф. Мінск, 2002. С. 51-54.

 

5.

Боўлінг, сёрфінг, фітнэс: Новыя запазычанні з англійскай мовы ў спорце  

Роднае слова. 2002. 

№ 3. С. 33.

 

6.

Рэпер, рокер, байкер: Запазычанні з англійскай мовы ў сферы маладзёжнай субкультуры

Роднае слова. 2002. 

№ 4. С. 53.

 

7.

Бартэр, брокер, ваўчар: Запазычанні з англійскай мовы ў эканамічнай сферы  

Роднае слова. 2002. 

№ 5. С. 35–36.

 

8.

Брыфінг, спікер, саміт: Новыя запазычанні з англійскай мовы ў палітычнай сферы  

Роднае слова. 2002.  № 10. С. 31.

 

9.

Лайкра, скотч, хот-дог: Новая запазычаная лексіка пабытовай сферы 

Роднае слова. 2003. № 6. С. 40–42.

 

10.

Блокбастэр, трылер, джангл: Новая запазычаная лексіка сферы культуры  

Роднае слова. 2003. 

№ 7. С. 38–40.

 

11.

Фанетычная адаптацыя запазычанняў з англійскай мовы ў сучаснай беларускай мове

Аўтарэф. дыс. канд. філал. навук. Мн., 2003. 20 с.

 

12.

Запазычаная лексіка сферы інфармацыйных тэхналогій 

Веснік адукацыі. 2004. № 1. С. 56–60

 

13.

Англіцызмы і амерыканізмы ў сучаснай беларускай мове 

Роднае слова. 2005. № 2. С. 26–28. 

 

14.

Графіці, джакузі, караоке – ён, яна, яно ці яны?: Род і лік нескланяльных запазычаных назоўнікаў

Роднае слова. 2005. 

№ 6. С. 31–33.

Роднае слова. 2005. 

№ 7. С. 49–51.

В.І. Уласевіч

15.

Новая лексіка сферы эканомікі ў беларускай мове

Веснік адукацыі. 2005. № 6. С. 60-66.

В.І. Уласевіч

16.

Уплыў рускай мовы як мовы-пасрэдніка на засваенне англіцызмаў і амерыканізмаў  беларускай мовай

Сучасныя праблемы беларускага мовазнаўства: Матэрыялы навук. канферэнцыі, прысвечанай 75годдзю Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа НАН Б.– Мінск: “Права і эканоміка”, 2005. С. 59-62.

 

17.

Слоўнік новых слоў і новых значэнняў слоў: прынцыпы стварэння

Сучасныя праблемы беларускай лексікалогіі і лексікаграфіі: Матэрыялы міжнар. навуковай канферэнцыі Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа НАН Б, 19-20 лістапада 2005. – Мінск: “Права і эканоміка”, 2006. С. 116-122.

В.І. Уласевіч

18.

Новая запазычаная лексіка ў сучасным перыядычным друку

Современная журналистика: актуальные проблемы // Сборник научных статей. – Мн., 2006. С. 36-44.  Зборнік навуковых артыкулаў. Інстытут парламентарызму і прадпрымальніцтва.

В.І. Уласевіч

19.

Лексічныя працэсы ў беларускай мове канца ХХ – пачатку ХХІ стст.

Мова і культура. (науковий  журнал). Кіів: Видавничий дім Дмитра Бураго, 2007. Вип. 9. Т.VІ. Національні мови і культуры в іх специфіці та взаемодіі. – С. 20-26.      

В.І. Уласевіч

20.

Жаргонная лексіка ў лексічнай сістэме беларускай мовы.

Сучасны стан і дынаміка норм беларускай літаратурнай мовы. Матэрыялы міжнар. навук. канф. Мінск. 24-25 кастрычніка 2006 г. / Інстытут мовазнаўства імя Якуба Коласа НАН Беларусі. – Мн.: Права і эканоміка, 2006. – С. 70–72.

 

21.

Культура маўлення ў сродках масавай інфармацыі

Беларуская лінгвістыка.2007. Вып. 60. С. 100-106. 

 

22.

Фанетыка-графічнае засваенне англіцызмаў у сучаснай беларускай мове

Беларуская лінгвістыка. 2008. Вып.  62. С. 98-102.

 

23.

Слоўнік новых слоў

Тетра Системс, 2009. – 444с.

В.І. Уласевіч

24.

Беларуская мова: вучэбна-метадычны дапаможнік для студэнтаў БНТУ. У 4 ч. Ч. 3. Лексікалогія і лексікаграфія. Беларуская навуковая тэрміналогія / Л.А. Гіруцкая [і інш.], пад рэд. Л.А. Гіруцкай. – Мн., БНТУ, 2008. – 140 с.

БНТУ, 2008. – С. 91-101, 117-120, 130-139.

В.І. Уласевіч

25.

Зборнік тэкстаў для перакладаў па курсу “Беларуская мова (прафесійная лексіка)”.

БДАМ, 2009. – 63 с.

 

26.

Рекомендации по подготовке учебных изданий в Белорусской государственной академии искусств.

БДАМ, 2009. – 15 с.

 

27.

Новыя слоўнікі беларускай мовы: спрэчныя пытанні.

Беларуская лінгвістыка. – 2010. Вып. 65. – С. 123-127. 

 

28.

Да пытання аб пастаноўцы націску ў новых лексемах англа-амерыканскага паходжання.

Беларуская лінгвістыка.2012. Вып. 67 . С. 23-29. 

В.І. Уласевіч

29.

Руска-беларускі тэрміналагічны слоўнік мастака-мадэльера: прынцыпы стварэння. 

Культура. Наука. Творчество = Культура. Навука. Творчасць = Culture. Science. Arts: Материалы VI Междунар. науч.-практ. конф., 10–11 мая 2012 г. – Минск: Белорусский государственный университет культуры и искусств, 2012 – С. 23-28.

 

30.

Слоўнік лексічных варыянтаў у мове твораў Якуба Коласа / Нац. акад. навук Беларусі, Ін-т мовы і літ. імя Я. Коласа і Я. Купалы ; уклад. А.М. Астапчук [і інш.] ; рэд. кал. В.П. Русак, Л.А. Ліхадзіеўская. – Мінск: Беларус. навука, 2012. – 653 с.

Мінск: Беларус. навука, 2012. – 653 с.

 

31.

Беларуска-рускі тлумачальны слоўнік новых слоў і новых значэнняў слоў: прынцыпы стварэння. 

Беларуская лінгвістыка. 2013. Вып. 70. С. 70-78.

В.І.Уласевіч 

32.

Руска-беларускі тлумачальны слоўнік новых слоў і новых значэнняў слоў. 

Аверсэв, 2013. – 225 с.

В.І.Уласевіч 

33.

О принципах составления переводного словаря неологизмов: на материале «Белорусско-русского толкового словаря новых слов и новых значений слов».

Навукова-практычная канферэнцыя «Дыялог моў, культур, літаратур» (Масква, Інстытут гуманітарных навук ДБАУ ВПА МДПУ, 14.04.-18.04.2014).

 

34.

Фарміраванне лінгвістычнай кампетэнцыі студэнтаў на занятках па дысцыпліне “Беларуская мова (прафесійная лексіка)” (на прыкладзе выкладання ў МДЭУ імя А.Д.Сахарава)

Праблемы і перспектывы інавацыйнага развіцця ўніверсітэцкай адукацыі і навукі: Матэрыялы  міжнар. навук. канф., Гродна, ГрДУ, 26-27.02.2015. – Гр.: ГрДУ, 2015. – С.15-16.

 

35.

З вопыту складання перакладнога тэрміналагічнага слоўніка: на матэрыяле “Руска-беларускага тэрміналагічнага слоўніка мастака-мадэльера”

Этнокультурный и социолингвистический аспекты теории и практики преподавания языков : Сб. науч. ст. – Минск : БНТУ, 2015. – С. 400–407.

ІІ Міжнародная канферэнцыя  «Тэорыя і практыка выкладання моў у 

негуманітарных вну: этнакультурны і  сацыялінгвістычны аспекты» (БНТУ, Мінск, 05.-06.12.2014).

 

36

Внеаудиторные занятия как способ формирования и совершенствования речевых навыков у иностранных студентов

Cахараўскія чытанні: Экалагічныя праблемы 21 стагоддзя: Матэрыялы 15 міжнар. навук. канф., Мінск, МДЭУ, 21-22 мая 2015. – Мн.: МДЭУ, 2015. – С. 32-33.

 

37

Распрацоўка пытанняў неаграфіі і неалогіі ў сучасным беларускім мовазнаўстве (на прыкладзе «Слоўніка новых слоў беларускай мовы» і «Беларуска-рускага тлумачальнага слоўніка новых слоў і новых значэнняў слоў»)

Беларуская мова ў ХХІ стагоддзі: асноўныя тэндэнцыі развіцця (да 80-годдзя акадэміка А. І. Падлужнага): Зб. матэр. Міжнар. навук. канф., Мінск, 28–29 кастр. 2015 г. / Цэнтр даследаванняў беларус. культуры, мовы і літ-ры НАН Беларусі. – Мінск: Права і эканоміка, 2015. – С. 119–126 (0,5 арк.).

В.І.Уласевіч

38

Конкурс творчых работ на беларускай мове «Скарбы роднай мовы» ў МДЭІ імя А.Д. Сахарава БДУ як адлюстраванне моўнай кампетэнцыі студэнтаў   

Cахараўскія чытанні: Экалагічныя праблемы 21 стагоддзя: Матэрыялы 16 міжнар. навук. канф., Мінск, МДЭІ імя А.Д.Сахарава БДУ, 19-20 мая 2016. – Мн.: МДЭІ імя А.Д.Сахарава БДУ, 2016. – С. 39-40.

 

39

Асаблівасці фанетыка-арфаграфічнага засваення новых запазычанняў у сучаснай беларускай мове. 

Беларуская лінгвістыка. – 2016. – Вып. 76.  – С.36-44 (0,4 арк.).

В.І.Уласевіч

40.

Вызначэнне роду і ліку нескланяльных назоўнікаў у сучаснай беларускай мове

Беларуская граматыка: ад Браніслава Тарашкевіча да сучаснасці: зборнік матэрыялаў Міжнароднай навуковай канферэнцыі (Мінск, 19 –20 студзеня 2017 г.) / Нац. акад. навук Беларусі, Цэнтр даслед. беларус. культ., мовы і літ-ры, Ін-т мовазнаўства імя Якуба Коласа. – Мінск: Чатыры чвэрці, 2017. – С. 181–188.

В.І.Уласевіч

41.

Беларуская мова як кампанент нацыянальнай самаідэнтыфікацыі моладзі ў сучасных рэаліях

Сахаровские чтения 2017 года: экологические проблемы XXI-го века: материалы 17-й междунар. науч. конф., 19-20 мая 2017 г., г. Минск, Республика Беларусь / под ред. С.А. Маскевича, С.С. Позняка, Н.А. Лысухо. – Мн.: МГЭИ им. А.Д. Сахарова БГУ, 2017. – С. 50-51.

 

42.

Интегрированный подход к обучению иноязычному профессиональному общению студентов-экологов: достижения и проблемы. 

Профессионально ориентированный иностранный язык: от обучения к эффективной коммуникации: материалы 4-го гор. науч.-практ. семинара, Минск, 20 апреля 2017 г. / редкол.: С.М. Володько (пред.), Е.С. Сидельникова. – Минск: Акад. Упр. при Президенте Респ. Беларусь. 2017. – С. 56-59.

Н.А. Грицай 

43.

Моўная кампетэнцыя і праблема нацыянальнай самаідэнтыфікацыі: на прыкладзе апытання студэнтаў МДЭІ імя А.Д. Сахарава БДУ 

Тенденции развития языкового образования  в современном мире: зборнік матэрыялаў Міжнароднай навук.-прак. канф., Мінск, 20-21 студзеня 2017 г.) / Тенденции развития языкового образования в современном мире – 2017: материалы Международной научно-практической конференции. – Минск: МГЛУ, 2018. – С. 48-52.

 

44.

Праблема нацыянальнай самаідэнтыфікацыі ў аспекце моўнай кампетэнцыі: на прыкладзе вынікаў апытання студэнтаў МДЭІ імя А.Д. Сахарава БДУ 

Вышэйшая школа: праблемы і перспектывы : матэрыялы 13-й Міжнар. навук-метад. канф., Мінск, 20 лютага 2018 г. У 3 ч. Ч. 2. – Мінск : РІВШ, 2018. – С. 54-59. 

 

45.

Каплiцы Смаргоншчыны як помнiкi сакральнай архiтэктуры

Сахаровские чтения 2018 года: экологические проблемы XXI-го века: материалы 18-й междунар. науч. конф., 17-18 мая 2018 г., г. Минск, Республика Беларусь / под ред. С.А. Маскевича, С.С. Позняка, Н.А. Лысухо. – Мн.: МГЭИ им. А.Д. Сахарова БГУ, 2018. – С.91-92.

В.В. Пiшчака 

46.

Внедрение социальных технологий в процесс обучения студентов неязыкового вуза устному иноязычному общению

Праблемы практыка-арыентаванага навучання замежнай мове ў немоўнай установе вышэйшай адукацыі : матэрыялы семінара. Мінск: Інстытут нацыянальнай бяспекі Рэспублікі Беларусь,  2018. – С.10-14.

Н.А. Грицай

47.

Значение социальных технологий для обучения студентов неязыкового вуза устному иноязычному общению

Материалы докладов 83-й научно-технической конференции ППС, научных сотрудников и аспирантов (с международным участием), Минск, 4-15 февраля 2019 г. [электронный ресурс]. – Минск, БГТУ, 2019. – С. 155-157.

Н.А. Грицай

48.

Об использовании технологии творческих мастерских на занятиях по английскому языку

Теоретические подходы к использованию информационых технологий в иноязычном образовании : материалы Респ. науч.-практ. Семинара, 27 ноября 2018 г. – Минск: ГУО “ИПС РБ”, 2019. – С. 14-17.

Н.А. Грицай

49.

Праблема нацыянальнай самаідэнтыфікацыі ў аспекце моўнай кампетэнцыі: на прыкладзе вынікаў апытання студэнтаў МДЭІ імя А.Д. Сахарава БДУ і БДУФК

Сахаровские чтения 2019 года: экологические проблемы XXI века = Sakharov readings 2019 : environmental problems of the XXI centry : материалы 19-й международной научной конференции , 2324 мая 2019 г., г. Минск, Республика Беларусь : в 3 ч. / Междунар. гос. экол. ин-т им. А. Д. Сахарова Бел. гос. ун-та; редкол. : А. Н. Батян [и др.] ; под ред. д-ра ф.-м. н., проф. С. А. Маскевича, д-ра с.-х. н., проф. С. С. Позняка. – Минск : ИВЦ Минфина, 2019. – Ч. 3. – С.367-370.

Н.А. Грицай

50.

Развивающие и воспитательные возможности социальных технологий в преподавании иностранных языков в неязыковом вузе

Сахаровские чтения 2019 года: экологические проблемы XXI века = Sakharov readings 2019 : environmental problems of the XXI centry : материалы 19-й международной научной конференции , 2324 мая 2019 г., г. Минск, Республика Беларусь : в 3 ч. / Междунар. гос. экол. ин-т им. А. Д. Сахарова Бел. гос. ун-та; редкол. : А. Н. Батян [и др.] ; под ред. д-ра ф.-м. н., проф. С. А. Маскевича, д-ра с.-х. н., проф. С. С. Позняка. – Минск : ИВЦ Минфина, 2019. – Ч. 3. – С. 360-363.

Н.А. Грицай

51.

Интегрированный подход в обучении профессионально ориентированному общению на английском языке студентов специальности «Ядерная и радиационная безопасность» 

Интенсивные методы обучения в рамках практико-ориентированного подхода в обучении иностранному языку в учреждении высшего образования : материалы межвуз. Науч.-практ. семинара, Минск, 17 апреля 2019 г. / Минск : Ин-т нац. безопасности Респ. Беларусь ; редкол.: Г.Г. Краско [и др.]. – Минск : Ин-т нац. безопасности Респ. Беларусь, 2019. – С.27-29.

Н.А. Грицай

52.

Об эффективности интегрированного подхода для развития коммуникативных навыков и формирования умений профессионально-ориентированного иноязычного общения 



 

Сахаровские чтения 2020 года: экологические проблемы XXI века = Sakharov readings 2020 : environmental problems of the XXI centry : материалы 20-й международной научной конференции, 2324 мая 2020 г., г. Минск, Республика Беларусь : в 3 ч. / Междунар. гос. экол. ин-т им. А. Д. Сахарова Бел. гос. ун-та; редкол. : А. Н. Батян [и др.] ; под ред. д-ра ф.-м. н., проф. С. А. Маскевича, к.т.н., доцента М.Г. Герменчук. – Минск : ИВЦ Минфина, 2020. – Ч. 3. – С.146-149.

Н.А. Грицай


53.







Беларуская мова. Прафесійная лексіка. Экалагічны профіль : вучэб. дапам. / М.М.Круталевіч [і інш.]; пад рэд. М.М.Круталевіча. – Мінск: ІВЦ Мінфіна, 2020. – 283 с. (13,0 ул.-выд..арк.). Грыф Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь.

 

М.М. Круталевіч, А.С. Васілеўская,

В.В. Урбан, В.У. Азарка

54.

Фарміраванне лінгвістычнай кампетэнцыі на занятках па дысцыпліне «Беларуская мова (прафесійная лексіка)»

Актуальные вопросы научно-методической и учебно-организационной работы: сочетание классических подходов и инновационных организационно-образовательных моделей и технологий [Электронный ресурс] : материалы республиканской научно-методической конференции (Гомель, 12–13 марта 2020 года) / М-во образования Республики Беларусь, Гомельский гос. ун-т им. Ф. Скорины ; редкол. : И. В. Семченко (гл. ред.) [и др. ]. – Электронные текстовые данные (10,5 Мб). – Гомель : ГГУ им. Ф. Скорины, 2020. – С. 55-59.

 

55.

Учение в сотрудничестве как приоритетная технология обучения реферированию иноязычных текстов по специальности 

Актуальные вопросы научно-методической и учебно-организационной работы: сочетание классических подходов и инновационных организационно-образовательных моделей и технологий [Электронный ресурс] : материалы республиканской научно-методической конференции (Гомель, 12–13 марта 2020 года) / М-во образования Республики Беларусь, Гомельский гос. ун-т им. Ф. Скорины ; редкол. : И. В. Семченко (гл. ред.) [и др. ]. – Электронные текстовые данные (10,5 Мб). – Гомель : ГГУ им. Ф. Скорины, 2020. – С. 50-53. 

Н.А. Грицай

56.

Использование социальных педагогических технологий в обучении профессионально-ориентированному общению 

Материалы докладов 84-й научно-технической конференции ППС, научных сотрудников и аспирантов (с международным участием), Минск, 4-15 февраля 2020 г. [электронный ресурс]. – Минск, БГТУ, 2020. – С. 320-322.

Н.А. Грицай

57.

Профессионально-направленное обучение магистрантов экологических специальностей 

 

Экологическое образование и устойчивое развитие. Состояние, цели, пролемы и перспективы: материалы международной научно-методической конференция, 19-20 марта 2020 г., г. Минск, Республика Беларусь / Междунар. гос. экол. ин-т А.Д. Сахарова Бел. гос. ун-та ; редкол. : С.А. Маскевич и др. ; под ред. д-ра ф.-м. н., проф. С.А. Маскевича. – Минск : ИВЦ Минфина, 2020. – С. 13-15.

Н.А. Грицай